چرا بعضی عطرها با نسخه قبلی فرق دارند؟ (تفاوت ریفورموله و فیک)
مقدمه
تقریباً همه دوستداران عطر این تجربه را داشتهاند: عطری را که سالها از آن استفاده میکردند دوباره میخرند و متوجه میشوند بو، ماندگاری یا حتی حس کلی آن تغییر کرده است. اولین واکنش اغلب مشتریان این است: «حتماً این عطر فیک است!» اما واقعیت پیچیدهتر است. بسیاری از برندهای معتبر دنیا مجبور میشوند هر چند سال یکبار عطرهای خود را ریفورموله (Reformulate) کنند. این تغییر لزوماً به معنی تقلبی بودن عطر نیست، بلکه میتواند نتیجه قوانین جهانی ایمنی عطرها (IFRA Standards) یا سیاستهای تولید برند باشد.
ریفورموله (Reformulation) یعنی چه؟
ریفورموله به معنای تغییر در فرمولاسیون یک عطر است. این تغییر میتواند شامل حذف یا جایگزینی یک ماده، کاهش یا افزایش غلظت نتها یا حتی تغییر ساختار رایحه باشد. در بسیاری از مواقع تغییرات بسیار ظریفاند و تنها کسانی که نسخه قدیمی را استفاده کردهاند متوجه میشوند.
چرا برندها مجبور به ریفورموله میشوند؟
۱. قوانین بینالمللی IFRA
IFRA (International Fragrance Association) نهادی جهانی است که استانداردهای ایمنی عطر را تعیین میکند. این سازمان بر اساس تحقیقات علمی و ارزیابیهای انجامشده توسط RIFM (Research Institute for Fragrance Materials)، تصمیم میگیرد استفاده از برخی مواد محدود یا ممنوع شود.
-
طبق سایت رسمی IFRA، استانداردهای IFRA یک سیستم جهانی مدیریت ریسک هستند که تضمین میکنند استفاده از عطر برای مصرفکننده ایمن باشد.
-
این استانداردها هر چند سال یک بار بهروزرسانی میشوند (به آنها «IFRA Amendments» گفته میشود) و میتوانند باعث حذف یا محدود شدن برخی مواد طبیعی یا سنتزی شوند.
نمونهها:
-
اوجنول (Eugenol) موجود در میخک و برخی گلها به دلیل احتمال حساسیت پوستی محدود شده.
-
اوکموس (Oakmoss) که در عطرهای کلاسیک استفاده میشد، بهشدت محدود شده چون ممکن است آلرژی ایجاد کند.
۲. کمبود یا گرانی مواد اولیه
برخی مواد طبیعی مثل مشک حیوانی یا عود طبیعی بسیار کمیاب و گران هستند. برندها برای کنترل هزینه یا افزایش دسترسی جهانی مجبور میشوند از جایگزینهای مصنوعی یا ارزانتر استفاده کنند.
۳. تغییر سلیقه بازار
رایحهها هم مثل مد تغییر میکنند. عطرهای غلیظ و سنگین دهه ۸۰ میلادی امروز ممکن است برای خیلیها سنگین به نظر برسند. به همین دلیل برندها ترکیب عطر را سبکتر میکنند تا با سلیقه عمومی هماهنگ شود.
۴. سیاست تولید برند
گاهی برندها برای یکپارچهسازی محصولات خود در بازارهای مختلف (اروپا، آمریکا، آسیا) دست به تغییر فرمول میزنند. همچنین بستهبندی جدید یا تغییر خط تولید میتواند باعث تغییر جزئی در رایحه شود.
تفاوت ریفورموله با عطر فیک
-
ریفورموله: محصول اصل و قانونی است که توسط همان برند تولید شده، اما فرمول رایحه تغییر کرده است.
-
فیک (تقلبی): محصولی است که توسط افراد غیرمجاز ساخته شده، کیفیت پایینی دارد و معمولاً ماندگاری و پخش بوی ضعیفی دارد.
تفاوتهای مهم:
-
عطر ریفورموله همچنان دارای بچ کد، بارکد معتبر و کیفیت بستهبندی بالا است.
-
عطر فیک اغلب شیشه و چاپ بیکیفیت دارد و رایحهاش مصنوعی یا زننده است.
-
ریفورموله تغییرات «جزئی و حرفهای» دارد، اما فیک کاملاً متفاوت و بیکیفیت است.
تا حالا شده عطری بخری و حس کنی با قبلی فرق کرده؟
این تجربه بین مصرفکنندگان بسیار رایج است. دلایل آن میتواند یکی از موارد زیر باشد:
-
ریفورموله شدن عطر
برند مجبور به تغییر فرمول شده و نسخه جدید کمی متفاوت است. -
تفاوت بچ (Batch Variation)
حتی اگر عطر ریفورموله نشده باشد، بچهای مختلف میتوانند تفاوت جزئی داشته باشند، چون مواد طبیعی مثل گل رز یا وتیور هر سال کیفیت یکسانی ندارند. -
عطر فیک
اگر از فروشگاه غیرمعتبر خریداری شده باشد، احتمال تقلبی بودن وجود دارد. -
عادت بویایی
گاهی هم بینی شما به رایحه قبلی عادت کرده و نسخه جدید برایتان متفاوتتر به نظر میرسد.
نقش شرکتهای تولیدکننده مواد عطری مثل IFF
یکی از بزرگترین تأمینکنندگان مواد عطری در دنیا شرکت IFF (International Flavors & Fragrances) است. این شرکت در اسناد رسمی خود تأکید کرده که اگر مادهای تحت پوشش استاندارد عمومی IFRA نباشد، متخصصان IFF استانداردهای داخلی ایمنی را مطابق دستورالعملهای IFRA و RIFM تعیین میکنند.
طبق سند فنی IFF:
«برای بسیاری از ترکیبات اختصاصی IFF که تحت استاندارد IFRA نیستند، کارشناسان IFF استانداردهای ایمنی داخلی بر اساس ارزیابی اطلاعات توکسیکولوژیک تعیین میکنند… مطابق با دستورالعملهای IFRA و RIFM.»
(IFF FPIS – Apple OLIFFAC S)
این موضوع نشان میدهد که برندهای بزرگ جهانی هم موظفند در چارچوب قوانین ایمنی فعالیت کنند، بنابراین تغییر فرمول یک الزام حرفهای است نه یک انتخاب ساده.
چرا بعضیها نسخه قدیمی را ترجیح میدهند؟
-
نسخههای قدیمی معمولاً رایحه قویتر و غنیتری داشتند.
-
خاطره و نوستالژی بویایی برای مصرفکننده مهم است.
-
برخی نسخههای قدیمی کمیاب شده و ارزش کلکسیونی پیدا کردهاند.
چطور مطمئن شویم عطری اصل است و فیک نیست؟
-
خرید فقط از فروشگاههای معتبر و دارای نماد اعتماد.
-
بررسی بچ کد روی بستهبندی و مقایسه با دیتابیسهای معتبر.
-
توجه به کیفیت بطری، درپوش و چاپ.
-
در صورت امکان مقایسه با تستر رسمی برند.
جمعبندی
اگر عطری خریدید و احساس کردید با نسخه قبلی فرق دارد، همیشه به این معنی نیست که عطر فیک است. این تفاوت میتواند نتیجه ریفورموله شدن طبق قوانین IFRA، تغییر در بچهای تولید یا حتی عادت بویایی شما باشد. برندهای بزرگ دنیا مانند IFF و سایر تولیدکنندگان مواد عطری موظف به رعایت استانداردهای جهانی هستند. بنابراین تغییر فرمول یک الزام حرفهای برای ایمنی مصرفکننده است، نه یک ترفند ساده تجاری.
🔗 منابع معتبر:






